Mijn baas is een narcist
'Ik denk er serieus over om ontslag te nemen. Mijn baas is een narcist en haar gedrag zorgt ervoor dat mijn werkomgeving toxisch is.' Dat vertelde een cursist laatst in de groep.
Een pittige opdracht van zijn leidinggevende voelde als dwang. Hij was bang dat hij het niet kon waarmaken, met gevolgen voor zijn positie. Hij voelde zich duidelijk onveilig, merkbaar aan zijn snelle praten en een paniekerige ondertoon. Zijn ervaring was duidelijk en oprecht intens en heftig.
Terwijl ik naar hem luisterde, merkte ik dat ik bang werd en hem onder controle wilde krijgen. Hoe onveilig het moeten werken of leven in een dergelijke situatie ook voelt, deze gevoelens waren wel erg heftig voor de feitelijke situatie. En juist daar zat de ingang voor een ander perspectief op de situatie.
Want kan ik wel van betekenis zijn, als ik 100% meega in zijn verhaal? Ik nodigde de cursist uit om met me te kijken naar wat er ín hém geraakt werd. Welk oud gevoel van onveiligheid en slachtofferschap komt hier tot leven?
We zetten een opstelling neer: de cursist, zijn leidinggevende en een dader uit zijn systeem van herkomst. Snel werd zichtbaar hoe een oud daderschapselement uit zijn systeem geprojecteerd werd op zijn baas.
Door dat helder te krijgen was zij niet langer puur de dader en bleek ze emotioneel gezien vooral de drager van iets ouds in de persoonlijke sfeer.
Er ontspande daardoor iets wezenlijks. Wat eerst voelde als onmogelijke dwang, veranderde in een uitdaging. Waar geen ruimte voor communiceren leek, ontstond de realisatie dat het in elk geval het proberen waard is.
Er kwam ook ruimte voor het perspectief dat zijn leidinggevende talent in hem ziet en verwacht dat hij deze klus aankan.
Hij realiseerde zich: ik kan groeien in bespreken hoe het me raakt en af te bakenen binnen wat ik wel en niet denk te kunnen waarmaken. De situatie is niet opgelost, maar hij heeft een verhouding ertoe gevonden waar hij mee verder kan.
Van slachtoffer naar lerende professional. Van onveiligheid en strijd naar een open, constructieve houding.
Mensen begeleiden om midden in een ervaring van onveiligheid weer bij zichzelf terug te komen is uitdagend. Van daaruit ze te leren om de situatie professioneel aan te pakken is vervullend werk. Het dader-slachtofferthema raakt dan direct aan mijn eigen geschiedenis. Me daarmee verbinden in zulke situaties is de bron van mijn helpende kracht. Het is alsof mijn weg naar binnen de weg voor de ander opent. Dat binnenwerk is net zo van belang als de ondersteuning die de opstelling biedt.
Systemisch werken in leiderschapsontwikkeling, een super krachtige route: de shifts die ontstaan wanneer iemand naar zichzelf kijkt, voor wat eerder alleen maar buiten zichzelf leek te zitten.
